Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur = Stand density index applied to silvopastoral system in ñire (Nothofagus antarctica) forests of south Patagonia
Dentro de los bosques Andino-patagónicos, Nothofagus antarctica (ñire) es la especie que mayor amplitud ecológica presenta. Actualmente, el 70% de estos bosques se utiliza como sistemas silvopastoriles. La madera se aprovecha para postes y leña, pero posee un enorme potencial para el aserrado. El ma...
| Autores principales: | , , , , |
|---|---|
| Formato: | info:ar-repo/semantics/documento de conferencia |
| Lenguaje: | Español |
| Publicado: |
Ediciones INTA
2025
|
| Materias: | |
| Acceso en línea: | http://hdl.handle.net/20.500.12123/23155 |
| _version_ | 1855038703969239040 |
|---|---|
| author | Ivancich, Horacio Simón Soler Esteban, Rosina Matilde Martínez Pastur, Guillermo José Peri, Pablo Luis Bahamonde, Héctor Alejandro |
| author_browse | Bahamonde, Héctor Alejandro Ivancich, Horacio Simón Martínez Pastur, Guillermo José Peri, Pablo Luis Soler Esteban, Rosina Matilde |
| author_facet | Ivancich, Horacio Simón Soler Esteban, Rosina Matilde Martínez Pastur, Guillermo José Peri, Pablo Luis Bahamonde, Héctor Alejandro |
| author_sort | Ivancich, Horacio Simón |
| collection | INTA Digital |
| description | Dentro de los bosques Andino-patagónicos, Nothofagus antarctica (ñire) es la especie que mayor amplitud ecológica presenta. Actualmente, el 70% de estos bosques se utiliza como sistemas silvopastoriles. La madera se aprovecha para postes y leña, pero posee un enorme potencial para el aserrado. El manejo se implementa mediante raleos que disminuyen la cobertura forestal, aumentando la producción de forraje para el ganado. Para planificar dicho manejo es necesario contar con herramientas de predicción que permitan definir la intensidad de los raleos para diferentes coberturas. El objetivo fue elaborar un índice de densidad de rodal para establecer intensidades de raleo de modo de alcanzar diferentes coberturas arbóreas. Se trabajo con datos provenientes de 266 parcelas de inventario obtenidas en bosques de ñire en Santa Cruz y Tierra del Fuego (Argentina). De cada parcela se obtuvo densidad y diámetro medio, y se ajustó un modelo de máxima densidad relativa, alcanzando un IDR25 = 1435 ind.ha-1 dejando un 5% de la muestra por encima de los valores del modelo. Asimismo, se empleó un modelo desarrollado previamente que estima cobertura de copas (%) a partir del área basal (m2.ha-1). Con estos datos, se ajustaron modelos de
densidad para diferentes coberturas empleando la misma pendiente (b = -2), a fin de desarrollar un último modelo que predice el coeficiente a utilizar en una ecuación que estime la densidad del rodal a partir del diámetro medio según la cobertura arbórea que se desee alcanzar. Su empleo facilitará la toma de datos durante los inventarios forestales, siendo necesaria solo la determinación de las variables densidad y área basal para estimar la intensidad de los raleos frente a una cobertura de copas determinada. Este modelo es independiente de la edad del rodal y la calidad de sitio, pudiendo ser aplicado en diversas condiciones de rodal para Patagonia Sur. |
| format | info:ar-repo/semantics/documento de conferencia |
| id | INTA23155 |
| institution | Instituto Nacional de Tecnología Agropecuaria (INTA -Argentina) |
| language | Español |
| publishDate | 2025 |
| publishDateRange | 2025 |
| publishDateSort | 2025 |
| publisher | Ediciones INTA |
| publisherStr | Ediciones INTA |
| record_format | dspace |
| spelling | INTA231552025-07-24T13:27:50Z Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur = Stand density index applied to silvopastoral system in ñire (Nothofagus antarctica) forests of south Patagonia Ivancich, Horacio Simón Soler Esteban, Rosina Matilde Martínez Pastur, Guillermo José Peri, Pablo Luis Bahamonde, Héctor Alejandro Bosques Primarios Rodal Nothofagus Sistema Silvopascícola Ganadería Ordenación Forestal Silvicultura Aclareo Modelo Biometria Tierra del Fuego Santa Cruz (Argentina) Primary Forests Forest Stands Silvopastoral Systems Animal Husbandry Forest Management Silviculture Thinning Models Biometry Producción de forraje Indice de Densidad de Rodal Índice de Reineke Raleos Forage production Stand Density Index Reineke Index Thinning Dentro de los bosques Andino-patagónicos, Nothofagus antarctica (ñire) es la especie que mayor amplitud ecológica presenta. Actualmente, el 70% de estos bosques se utiliza como sistemas silvopastoriles. La madera se aprovecha para postes y leña, pero posee un enorme potencial para el aserrado. El manejo se implementa mediante raleos que disminuyen la cobertura forestal, aumentando la producción de forraje para el ganado. Para planificar dicho manejo es necesario contar con herramientas de predicción que permitan definir la intensidad de los raleos para diferentes coberturas. El objetivo fue elaborar un índice de densidad de rodal para establecer intensidades de raleo de modo de alcanzar diferentes coberturas arbóreas. Se trabajo con datos provenientes de 266 parcelas de inventario obtenidas en bosques de ñire en Santa Cruz y Tierra del Fuego (Argentina). De cada parcela se obtuvo densidad y diámetro medio, y se ajustó un modelo de máxima densidad relativa, alcanzando un IDR25 = 1435 ind.ha-1 dejando un 5% de la muestra por encima de los valores del modelo. Asimismo, se empleó un modelo desarrollado previamente que estima cobertura de copas (%) a partir del área basal (m2.ha-1). Con estos datos, se ajustaron modelos de densidad para diferentes coberturas empleando la misma pendiente (b = -2), a fin de desarrollar un último modelo que predice el coeficiente a utilizar en una ecuación que estime la densidad del rodal a partir del diámetro medio según la cobertura arbórea que se desee alcanzar. Su empleo facilitará la toma de datos durante los inventarios forestales, siendo necesaria solo la determinación de las variables densidad y área basal para estimar la intensidad de los raleos frente a una cobertura de copas determinada. Este modelo es independiente de la edad del rodal y la calidad de sitio, pudiendo ser aplicado en diversas condiciones de rodal para Patagonia Sur. In Andean-Patagonian forest, Nothofagus antarctica (ñire) had the widest ecological distribution. Actually, 70% of these forests were managed as silvopastoral systems. Wood is mainly used for firewood and poles, but has a great potential for the sawmill industry. The proposed silviculture includes thinning treatments, which reduces canopy cover, increasing forage production for cattle. Predictable tools for the forest management planning are necessary to define thinning intensities for different canopy covers. The aim was to develop a stand density index to establish thinning intensities to achieve different canopy covers. 266 forest inventory plots of inventory of ñire forests in Santa Cruz and Tierra del Fuego (Argentina) were used. In each plot, density and mean diameter were obtained, and a model of maximum relative density was fitted, achieving an IDR25 = 1435 ind.ha-1, leaving 5% sample as overstocked plots. Likewise, a previously developed model was employed to estimate crown cover (%) using stand basal area (m2 .ha-1). With these data, density models were fitted for different canopy covers using the same slope (b = -2), to develop a final model that predicts the parameter to be used in an equation to estimate the stand density for a particular mean diameter at any canopy cover. This model simplifies data collection during the forest inventories, being necessary density and basal area to estimate the thinning intensities at certain crown cover. This model is independent of stand age and site quality, and could be applied at several forested landscapes in Southern Patagonia. EEA Santa Cruz Fil: Ivancich, Horacio Simón. Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas (CONICET). Centro Austral de Investigaciones Científicas (CADIC); Argentina Fil: Soler Esteban, Rosina Matilde. Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas (CONICET). Centro Austral de Investigaciones Científicas (CADIC); Argentina Fil: Martínez Pastur, Guillermo José. Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas (CONICET). Centro Austral de Investigaciones Científicas (CADIC); Argentina Fil: Peri, Pablo Luis. Instituto Nacional de Tecnología Agropecuaria (INTA), Estación Experimental Agropecuaria Santa Cruz; Argentina Fil: Peri, Pablo Luis. Universidad Nacional de la Patagonia Austral (UNPA). Santa Cruz; Argentina. Fil: Peri, Pablo Luis. Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas (CONICET); Argentina Fil: Bahamonde, Héctor Alejandro. Instituto Nacional de Tecnología Agropecuaria (INTA). Estación Experimental Agropecuaria Santa Cruz; Argentina Fil: Bahamonde, Héctor Alejandro. Universidad Nacional de la Patagonia Austral (UNPA); Argentina 2025-07-24T13:08:32Z 2025-07-24T13:08:32Z 2009-05-14 info:ar-repo/semantics/documento de conferencia info:eu-repo/semantics/conferenceObject info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://hdl.handle.net/20.500.12123/23155 Ivancich H., Soler Esteban R., Martinez Pastur G., Peri P.L., Bahamonde H. (2009). Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur. Actas Primer Congreso Nacional de Sistemas Silvopastoriles, pp. 245-250, Ediciones INTA. Posadas, Misiones, 14 al 16 de Mayo 2009. ISBN: 978-987-521-350-0. spa info:eu-repo/semantics/openAccess http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/ Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) application/pdf Patagonia .......... (general region) (World, South America, Argentina) 7016766 Santa Cruz .......... (province) (World, South America, Argentina) 1001522 Antártida e Islas del Atlántico Sur, Territorio Nacional de la Tierra del Fuego .......... (province) (World, South America, Argentina) 1002002 Ediciones INTA Actas Primer Congreso Nacional de Sistemas Silvopastoriles, Posadas, Misiones, 14 al 16 de Mayo 2009, p. 245-250 |
| spellingShingle | Bosques Primarios Rodal Nothofagus Sistema Silvopascícola Ganadería Ordenación Forestal Silvicultura Aclareo Modelo Biometria Tierra del Fuego Santa Cruz (Argentina) Primary Forests Forest Stands Silvopastoral Systems Animal Husbandry Forest Management Silviculture Thinning Models Biometry Producción de forraje Indice de Densidad de Rodal Índice de Reineke Raleos Forage production Stand Density Index Reineke Index Thinning Ivancich, Horacio Simón Soler Esteban, Rosina Matilde Martínez Pastur, Guillermo José Peri, Pablo Luis Bahamonde, Héctor Alejandro Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur = Stand density index applied to silvopastoral system in ñire (Nothofagus antarctica) forests of south Patagonia |
| title | Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur = Stand density index applied to silvopastoral system in ñire (Nothofagus antarctica) forests of south Patagonia |
| title_full | Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur = Stand density index applied to silvopastoral system in ñire (Nothofagus antarctica) forests of south Patagonia |
| title_fullStr | Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur = Stand density index applied to silvopastoral system in ñire (Nothofagus antarctica) forests of south Patagonia |
| title_full_unstemmed | Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur = Stand density index applied to silvopastoral system in ñire (Nothofagus antarctica) forests of south Patagonia |
| title_short | Índice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de ñire (Nothofagus antarctica) en Patagonia sur = Stand density index applied to silvopastoral system in ñire (Nothofagus antarctica) forests of south Patagonia |
| title_sort | indice de densidad de rodal aplicado al manejo silvopastoril en bosques de nire nothofagus antarctica en patagonia sur stand density index applied to silvopastoral system in nire nothofagus antarctica forests of south patagonia |
| topic | Bosques Primarios Rodal Nothofagus Sistema Silvopascícola Ganadería Ordenación Forestal Silvicultura Aclareo Modelo Biometria Tierra del Fuego Santa Cruz (Argentina) Primary Forests Forest Stands Silvopastoral Systems Animal Husbandry Forest Management Silviculture Thinning Models Biometry Producción de forraje Indice de Densidad de Rodal Índice de Reineke Raleos Forage production Stand Density Index Reineke Index Thinning |
| url | http://hdl.handle.net/20.500.12123/23155 |
| work_keys_str_mv | AT ivancichhoraciosimon indicededensidadderodalaplicadoalmanejosilvopastorilenbosquesdenirenothofagusantarcticaenpatagoniasurstanddensityindexappliedtosilvopastoralsysteminnirenothofagusantarcticaforestsofsouthpatagonia AT solerestebanrosinamatilde indicededensidadderodalaplicadoalmanejosilvopastorilenbosquesdenirenothofagusantarcticaenpatagoniasurstanddensityindexappliedtosilvopastoralsysteminnirenothofagusantarcticaforestsofsouthpatagonia AT martinezpasturguillermojose indicededensidadderodalaplicadoalmanejosilvopastorilenbosquesdenirenothofagusantarcticaenpatagoniasurstanddensityindexappliedtosilvopastoralsysteminnirenothofagusantarcticaforestsofsouthpatagonia AT peripabloluis indicededensidadderodalaplicadoalmanejosilvopastorilenbosquesdenirenothofagusantarcticaenpatagoniasurstanddensityindexappliedtosilvopastoralsysteminnirenothofagusantarcticaforestsofsouthpatagonia AT bahamondehectoralejandro indicededensidadderodalaplicadoalmanejosilvopastorilenbosquesdenirenothofagusantarcticaenpatagoniasurstanddensityindexappliedtosilvopastoralsysteminnirenothofagusantarcticaforestsofsouthpatagonia |